hek.jpg
 
 

veelgestelde vragen

Vraag en Antwoord

 
 

Waarom voeren jullie deze campagne?

De EU heeft plannen om de grenzen voor vluchtelingen en andere kwetsbare mensen te sluiten en ze op te vangen in kampen buiten Europa. Zo’n 85% van de vluchtelingen wordt nu al opgevangen in eigen land of in buurlanden. Europa afsluiten voor deze mensen is niet acceptabel. Mensen zullen altijd hun weg blijven zoeken om te ontsnappen aan conflict, geweld, honger, armoede en uitzichtloosheid.

Donderdag vindt de EU-top (Europese Raad) plaats waar de EU-leiders besluiten of ze dit plan door willen zetten. Wij voeren samen campagne om de EU op te roepen tot een humaan asielbeleid, in plaats van mensen op de vlucht tegen te houden en terug te sturen.

 

Wie doen er allemaal mee aan de actie?

De actie wordt gesteund door 21 ngo’s: Amnesty International, Artsen zonder Grenzen, CARE Nederland, Cordaid, Het Rode Kruis, Hivos, ICCO/Kerk in Aktie, Oxfam Novib, PAX, Plan Nederland, Red een Kind, Save the Children, SOS Kinderdorpen, Stichting Vluchteling, Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF, Tear, Terre des Hommes, VluchtelingenWerk Nederland, War Child, World Vision en ZOA. Het is voor het eerst dat in zo’n korte tijd zoveel organisaties de handen ineen slaan om samen campagne te voeren. 

Wat ons bindt is dat we met afschuw hebben gereageerd op de instemmende reactie van de Tweede Kamer op de nieuwe plannen van de EU. Met een gezamenlijke oproep vragen wij de regering juist om een humaan asielbeleid, in lijn met het internationaal recht.

 

Wat houden de plannen van de EU in?

De EU overlegt over de mogelijkheid om asielzoekers in zogenaamde ‘regional disembarkation platforms’ buiten de EU op te vangen: gesloten opvangkampen. In de media worden landen als Albanië, Egypte en Tunesië genoemd - dat laatste land heeft overigens herhaaldelijk aangegeven hier niet voor open te staan.

In deze‘disembarkation platforms’ moet een snelle behandeling van de asielprocedure plaatsvinden om onderscheid te maken tussen vluchtelingen (zij die asielstatus krijgen) en (economische) migranten, in nauwe samenwerking met de UNHCR en de IOM. Voorts moeten deze centra voorkomen dat vluchtelingen een gevaarlijke reis naar de EU moeten ondernemen om bescherming te vragen. Hoewel mensen nog steeds de gevaarlijke tocht door bijvoorbeeld de Sahel moeten doorstaan om landen in Noord-Afrika te bereiken.

Er wordt ook gesproken over gesloten centra voor vluchtelingen binnen Europa (voorgesteld Frankrijk en Spanje) voor mensen die per boot aankomen.

 

Wat vindt de Nederlandse regering van deze plannen?

Het Kabinet steunt het voorstel van de Europese Unie om in landen buiten de EU opvangcentra voor migranten te openen. Dat bleek uit het debat dat afgelopen donderdag plaatsvond in de Tweede Kamer. Ook in het regeerakkoord staat dat Nederland meer deals met derde landen wil, zoals de EU-Turkije Deal. 

Maar in het regeerakkoord staat expliciet dat de opvang van vluchtelingen in overeenstemming moet zijn met de internationale verdragen die hun veiligheid en rechten garanderen. Met het afgrendelen van de Europese buitengrenzen en het inrichten van kampen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika komen die rechten en veiligheid zwaar in het geding. En veel van deze landen vangen al jarenlang enorm hoge aantallen mensen uit buurlanden op.

Het getuigt van weinig solidariteit en realiteitszin om daar via dit voorgestelde beleid nog een schep bovenop te doen.

 

Hoeveel mensen komen jaarlijks per boot naar Europa?

Volgens de UNHCR kwamen er in 2015 ongeveer 1.015.000 mensen naar Europa via de zeeroutes. In 2016 waren het er zo’n 362.000, in 2017 ongeveer 172.000 en in 2018 tot nu toe 43.000. Er komen nog steeds dagelijks mensen vanuit Turkije aan op de Griekse eilanden en via het vaste land. 

Deze cijfers staan in schril contrast met de aantallen vluchtelingen die zich bevinden in bijvoorbeeld Turkije (circa 3,5 miljoen), Oeganda (1,4 miljoen), Bangladesh (900.000), Jordanië (circa 1,3 miljoen Syriërs en zo’n 2 miljoen Palestijnen), Libanon (circa 1 miljoen). (Bron: UNHCR, ACAPS)

 

Wat is opvang in de regio?

'Opvang in de regio' wordt in Europa vaak genoemd als de oplossing van het vluchtelingenvraagstuk. Vluchtelingen zouden veel beter in de regio van herkomst (bijvoorbeeld buurlanden) kunnen blijven. Dan hoeven ze geen levensgevaarlijke tochten te ondernemen naar Europa. Bovendien kunnen ze dan weer sneller terugkeren naar huis, zodra het daar weer veilig is. Ook zijn de culturele verschillen tussen landen in dezelfde regio soms minder groot, waardoor mensen zich sneller thuis voelen.

Feit is echter dat verreweg de meeste vluchtelingen verblijven in buurlanden van hun thuisland, meestal ontwikkelingslanden. Volgens de UNHCR gaat het om 85% van alle vluchtelingen. Er zijn momenteel zo’n 68,5 miljoen ter wereld op de vlucht. De meesten zoeken bescherming binnen hun eigen land (ontheemden). 25,4 miljoen mensen moesten tijdens hun vlucht hun thuisland verlaten (vluchtelingen). Zij leven vaak in buurlanden, in slechte omstandigheden, zonder toekomstperspectief, zonder werk en inkomen of scholing voor hun kinderen.

 

Wat wordt in de advertentie bedoeld met ‘opsluiten’ in de regio?

De plannen van de EU gaan vooralsnog alleen over het opvangen van asielzoekers in kampen buiten de EU. Er worden echter nog geen concrete plannen voorgesteld over hoe de mensen die recht hebben op bescherming, deze bescherming ook kunnen krijgen in de EU of, in theorie, in veilige landen elders.

Onze angst is dat de plannen ertoe zullen leiden dat de kans om in Europa bescherming te krijgen afneemt en mensen in feite opgesloten worden in een situatie waarin zij geen bescherming krijgen. Wij maken ons zorgen dat mensenrechten en humane omstandigheden niet kunnen worden gewaarborgd.

 

Wat vinden de organisaties een menselijk asielbeleid? 

Buitengewone tijden vragen om buitengewone inspanningen. Er is wereldwijd een recordaantal van 68,5 miljoen mensen op de vlucht. Een eventuele beslissing van de EU om haar grenzen te sluiten is een onmiskenbaar negatief signaal dat impact zal hebben over de hele wereld. Het dichtgooien van de grenzen laat de meest kwetsbare mensen aan hun lot over, met de kans dat ze op zoek gaan naar alternatieve, nog gevaarlijkere routes naar veiligheid.

De EU moet in solidariteit samenwerken met de landen die vluchtelingen opvangen, met internationale organisaties en het lokale maatschappelijk middenveld om de mensen te helpen en perspectief te bieden. Dat kan in de regio, maar ook in Europa.